چشم انداز
چشمانداز پنجساله مرکز توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و هوشمندسازی دانشگاه علم و فرهنگ
۱. چشمانداز
مرکز توسعه فناوری اطلاعات، امنیت و هوشمندسازی دانشگاه علم و فرهنگ در افق پنجساله، مرجع راهبری، سیاستگذاری و اجرای تحول دیجیتال دانشگاه و پیشران اصلی توسعه دانشگاه هوشمند خواهد بود؛ بهگونهای که با بهرهگیری هدفمند از فناوریهای نوین، زیرساختهای امن و پایدار، دادههای قابل اتکا، سامانههای یکپارچه و سرمایه انسانی متخصص، زمینه ارتقای کیفیت حکمرانی دانشگاهی، افزایش بهرهوری سازمانی و توسعه خدمات نوین و هوشمند را فراهم آورد.
در این افق، مرکز با استقرار رویکرد «دانشگاه دادهمحور، هوشمند، یکپارچه، چابک و کاربرمحور»، مسئولیت راهبری معماری فناوری اطلاعات، توسعه و یکپارچهسازی سامانههای سازمانی، هوشمندسازی فرایندها، مدیریت و بهرهبرداری از دادهها، توسعه خدمات دیجیتال و ایجاد بسترهای فناورانه مورد نیاز دانشگاه را بر عهده خواهد داشت.
۲. مأموریت
مأموریت مرکز عبارت است از راهبری و توسعه زیربنای فناورانه دانشگاه و فراهمسازی بسترهای لازم برای تحقق تحول دیجیتال از طریق طراحی، توسعه، استقرار، یکپارچهسازی و پشتیبانی از سامانههای نرمافزاری و زیرساختهای فناوری اطلاعات، با تأکید بر امنیت، پایداری، بهرهوری و تجربه کاربری.
مرکز در این مسیر، ضمن همراستاسازی سرمایهگذاریهای فناوری اطلاعات با اهداف و اولویتهای راهبردی دانشگاه، نسبت به ایجاد استانداردها، معماریها و سازوکارهای لازم برای توسعه پایدار و هماهنگ فناوری اقدام خواهد کرد.
۳. جهتگیری راهبردی
راهبرد اصلی مرکز در دوره پنجساله، گذار از رویکرد «تأمین و پشتیبانی فناوری» به رویکرد «حکمرانی و خلق ارزش از فناوری» است. بر این اساس، فناوری اطلاعات صرفاً بهعنوان یک واحد پشتیبان تلقی نشده، بلکه بهعنوان یکی از ارکان راهبردی تحقق مأموریت و مزیت رقابتی دانشگاه مورد توجه قرار خواهد گرفت.
در این چارچوب، مرکز بر محورهای زیر تمرکز خواهد داشت:
۳-۱. حکمرانی فناوری اطلاعات و تحول دیجیتال
- تدوین و استقرار چارچوب جامع حکمرانی فناوری اطلاعات دانشگاه؛
- همراستاسازی طرحها و پروژههای فناوری با برنامههای راهبردی دانشگاه؛
- تدوین و بهروزرسانی معماری کلان فناوری اطلاعات و معماری سازمانی؛
- مدیریت سبد پروژههای فناوری بر اساس اولویت، ارزشآفرینی، هزینه، ریسک و اثرگذاری؛
- ایجاد نظام پایش و ارزیابی عملکرد فناوری اطلاعات بر مبنای شاخصهای کمی و کیفی.
۳-۲. توسعه دانشگاه هوشمند
- شناسایی، بازطراحی و هوشمندسازی فرایندهای کلیدی دانشگاه؛
- توسعه خدمات دیجیتال یکپارچه و مبتنی بر نیاز ذینفعان؛
- بهرهگیری هدفمند از هوش مصنوعی در فرایندهای آموزشی، پژوهشی، اداری و مدیریتی؛
- توسعه سامانههای تصمیمیار و داشبوردهای هوشمند مدیریتی؛
۳-۳. یکپارچهسازی و توسعه سامانههای نرمافزاری
- حرکت به سمت معماری یکپارچه و سرویسگرا در سامانههای دانشگاه؛
- حذف یا کاهش موازیکاری و جزیرهای بودن سامانهها و اطلاعات؛
- ایجاد زیرساخت مناسب برای تبادل امن و استاندارد داده میان سامانهها؛
- ارتقای مستمر کیفیت، قابلیت اطمینان، مقیاسپذیری و تجربه کاربری سامانهها.
۳-4. امنیت، تداوم و تابآوری خدمات فناوری اطلاعات
- ارتقای مستمر سطح امنیت سایبری دانشگاه؛
- استقرار سازوکارهای مدیریت ریسک و حفاظت از اطلاعات؛
- افزایش تابآوری زیرساختها و سامانههای حیاتی؛
- توسعه برنامههای پشتیبانگیری، بازیابی و تداوم کسبوکار؛
- ارتقای سطح آگاهی و فرهنگ امنیت اطلاعات در جامعه دانشگاهی.
۳-5. توسعه زیرساختهای فناوری اطلاعات
- نوسازی و توسعه زیرساختهای ارتباطی، پردازشی و ذخیرهسازی؛
- حرکت تدریجی به سمت زیرساختهای ابری و مجازیسازیشده متناسب با نیاز دانشگاه؛
- افزایش ظرفیت، پایداری و دسترسپذیری خدمات فناوری؛
- ایجاد زیرساخت مناسب برای توسعه خدمات هوش مصنوعی، تحلیل داده و سامانههای نوین.
۳-6. توسعه سرمایه انسانی و زیستبوم نوآوری
- توانمندسازی مستمر نیروی انسانی مرکز در حوزههای نوین فناوری؛
- جذب و نگهداشت نیروهای متخصص و دانشمحور؛
- ایجاد سازوکار همکاری با شرکتهای دانشبنیان، فناور و مراکز علمی و پژوهشی؛
- حمایت از ایدهها و راهکارهای نوآورانه برای حل مسائل دانشگاه؛
- توسعه فرهنگ تحول دیجیتال در میان مدیران، اعضای هیئت علمی و کارکنان دانشگاه.
۴. تصویر مطلوب در پایان دوره پنجساله
در پایان دوره پنجساله، انتظار میرود دانشگاه علم و فرهنگ از منظر فناوری اطلاعات و هوشمندسازی دارای ویژگیهای زیر باشد:
اول: فرایندهای کلیدی دانشگاه تا حد امکان بازطراحی، دیجیتالی و هوشمند شده و وابستگی به فرایندهای دستی و کاغذی به شکل محسوسی کاهش یافته باشد.
دوم: سامانههای اصلی دانشگاه در قالب یک معماری یکپارچه فعالیت کرده و تبادل اطلاعات میان آنها بر اساس استانداردهای مشخص و سازوکارهای امن انجام شود.
سوم: دادههای دانشگاه بهعنوان یک دارایی راهبردی، تحت یک نظام مشخص حکمرانی، مدیریت و بهرهبرداری قرار گرفته و مدیران دانشگاه از داشبوردها و سامانههای تصمیمیار برای تصمیمگیری استفاده کنند.
چهارم: بخش قابل توجهی از خدمات دانشگاه بهصورت غیرحضوری، یکپارچه، هوشمند و کاربرمحور در اختیار دانشجویان، اعضای هیئت علمی و کارکنان قرار گیرد.
پنجم: زیرساختهای فناوری اطلاعات دانشگاه از سطح مطلوبی از امنیت، پایداری، دسترسپذیری و تابآوری برخوردار بوده و امکان توسعه فناوریهای نوین را فراهم کنند.
ششم: استفاده هدفمند از هوش مصنوعی در حوزههایی که دارای توجیه علمی، اقتصادی و اجرایی هستند، به بخشی از زیستبوم فناوری دانشگاه تبدیل شده باشد.
هفتم: مرکز فناوری اطلاعات، هوشمندسازی و توسعه نرمافزار از یک واحد عمدتاً اجرایی و پشتیبان، به یک نهاد راهبردی و ارزشآفرین در نظام حکمرانی دانشگاه ارتقا یافته باشد.
۵. نتیجه مورد انتظار
تحقق این چشمانداز، دانشگاه علم و فرهنگ را در مسیر شکلدهی به یک دانشگاه هوشمند، دادهمحور و دیجیتال قرار خواهد داد؛ دانشگاهی که در آن فناوری اطلاعات نه صرفاً ابزار پشتیبانی از فعالیتهای جاری، بلکه زیرساخت تحقق راهبردها، ارتقای بهرهوری، بهبود تجربه ذینفعان، افزایش شفافیت و پشتیبانی از تصمیمگیریهای مدیریتی است.